ثعلبه در امد ، و ثابت در كوفه آزادى يافت ، و ابو حنيفه در كوفه بسال 80 ه 699 م متولد و بعمر 70 سالگى در سنه 150 ه 767 م وفات يافت ، كه در مقابر خيزران در عسكر مهدى بغداد به خاك سپرده شد . او از تابعين و پارسايان امت بود ، كه به ملاقات بعضى از صحابه رسيده ، و اخلافش هم در كوفه و بصره قاضيان بودند ، و فقيه و محدث معروف عبد اللّه بن مبارك در مدح او گفت : لقد زان البلاد و من عليها * امام المسلمين ابو حنيفه بآثار و فقه فى حديث * كآيات الزبور على الصحيفه فما فى المشرقين له نظير * و لا بالمغربين و لا بكوفه « 1 » امام ابو حنيفه ( رض ) شغل تجارت خز در كوفه داشت ، كه موسس مذهب معروف و بزرگ فقهى و تشريعى اسلامى بنام او حنفى است ، و به حجت قوى و منطق درست و كرامت نفس و اخلاق نيكو و نفوذ كلام و كثرت علم و دانش فقه و حديث شهرت داشت ، و امام شافعى ميگفت : كه مردم در فقه عيال ابو حنيفه‌اند . « 2 » امام ابو حنيفه موسس مدرسهء رأى و قياس است در فقه اسلامى ، « 3 » كه صدها نفر شيخ و شاگرد داشته ، و سلسلهء اساتيد او را در مدرسهء كوفه چنين نوشته‌اند : « 4 »

--> ( 1 ) - الفهرست 284 ( 2 ) - الاعلام 9 - 4 ( 3 ) - امام زفر ميگفت : تا وقتى كه اثر بدست آيد ، ما رأى را نميگيريم ، و چون اثر آيد رأى برخيزد ( جواهر المضيه ) ( 4 ) - ضحى الاسلام 2 - 180